Οι πρισματικές πυξίδες (“κανονικές”, “στρατιωτικές”), εκτός από τις μοίρες, μπορούν και μετράνε σε ακόμα μία διαβάθμιση, τα χιλιοστά (“πυροβολικού”). Η ανάγκη για μεγαλύτερη ακρίβεια στις μετρήσεις, κυρίως στον στρατό, οδήγησε στο να χρησιμοποιηθεί το γνωστό ακτίνιο (από την τριγωνομετρία του σχολείου, που όλοι κοροϊδεύαμε ως “ακτινίδιο 🙂 ). Η χρήση του ακτίνιου [rad] δεν έγινε τυχαία και έχει ιδιαίτερες χρήσεις.

Το ακτίνιο είναι μέγεθος γωνίας, σαν να λέγαμε πχ 65 μοίρες… Το μέγεθος όμως δεν είναι τυχαίο. Αν σε έναν κύκλο, σχηματίσετε μία γωνία με τις δύο πλευρές τις να είναι οι ακτίνες του κύκλου και ανάμεσα στις δύο ακτίνες, μετρήσετε στην περιφέρεια του κύκλου, απόσταση ίση και πάλι με την ακτίνα, τότε η γωνία που σχηματίζεται είναι ίση με ένα ακτίνιο. Ο κύκλος έχει 2π ακτίνια, όπου π = 3.14… Έτσι λοιπόν οι στρατιωτικοί, πήραν το ακτίνιο, το χώρισαν σε 1000 κομμάτια, για να έχουν μεγάλη ακρίβεια στις μετρήσεις, με αποτέλεσμα κάθε κύκλος να περιέχει 2 * 3.14 * 1000 = 6280 χιλιοστά ή mils ή millirads.

Αντί όμως να μετράμε από 1 ως 6280, για ευκολία ορισμένες χώρες το στρογγυλοποίησαν προς το 6400. Γι’αυτο στην πυξίδα γράφει 64, το οποίο κανονικά είναι 6400. Κάθε γραμμούλα στην διαβάθμιση των χιλιοστών είναι 20mils ( 20 * 0,056 = 1,12 μοίρες), ενώ στις μοίρες κάθε γραμμή είναι 5 μοίρες. Από αυτό μόνο, βλέπουμε πόσο πιο μεγάλη ακρίβεια έχουμε στις μετρήσεις μας. Ιδιαίτερα στον τριγωνισμό, αυτό έχει μεγάλη σημασία.

Μία άλλη καταπληκτική χρήση των χιλιοστών, είναι ότι λόγω κάποιων ιδιοτήτων που έχει το ακτίνιο (μην τα μπερδέψουμε ακόμα περισσότερο), αρκεί να ξέρουμε πως, ένα αντικείμενο που έχει πλάτος ίσο με ένα χιλιοστό, σε απόσταση 1000 μονάδων μέτρησης, έχει πλάτος 1 μονάδα μέτρησης. Η μονάδα μέτρησης, μπορεί να είναι οποιαδήποτε πχ εκατοστά, μέτρα, χιλιόμετρα, γιάρδες, μίλια κτλ. Αρκεί να ξέρουμε τον λόγο 1 προς 1000 και να κρατάμε την ίδια μονάδα μέτρησης. Αντίστροφα, αν ξέρουμε το μέγεθος ενός αντικειμένου, με τα χιλιοστά, μπορούμε να βρούμε την απόσταση που έχει από εμάς. Ειδικά αυτή η ιδιότητα, χρησιμοποιείτε από τους ελεύθερους σκοπευτές, οι οποίοι στο σκόπευτρο τους έχουν ενδείξεις σε χιλιοστά και γνωρίζοντας διαστάσεις βασικών (γι’αυτούς) αντικειμένων, μπορούν να υπολογίσουν  την απόσταση και αναλόγως να ρυθμίσουν το όπλο τους.

Για χρήση στην πεζοπορία, μπορούμε να μετρήσουμε αποστάσεις πχ πλησιάζοντας σε κάποιο γνωστό σημείο (καταφύγιο, αυτοκίνητο κτλ). Επίσης αν έχουμε έναν χάρτη, και μετρήσουμε πάνω στον χάρτη αποστάσεις δύο σημείων, μπορούμε να βρούμε με ακρίβεια, πόσο απέχουμε από αυτά.

Πολύ σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι, όταν ξέρουμε το μέγεθος ενός αντικειμένου πχ αμάξι, όταν κάνουμε την μέτρηση, αυτό θα πρέπει να είναι τελείως κάθετο προς εμάς και όχι με κάποια κλίση. Αν δηλαδή βλέπουμε το αμάξι από το πλάι σε κάποια γωνία, τότε δεν είναι σωστό να υπολογίσουμε την απόσταση με βάση το κανονικό/πλήρες μήκος του αυτ/του. Ή έστω να ξέρουμε πως θα έχουμε μεγαλύτερο περιθώριο λάθους.

Advertisements