Έχω ξαναπεί, πως τα δοχεία (πάσης φύσεως) είναι από τις μεγαλύτερες εφευρέσεις του ανθρώπου. Αρκεί να πάτε στο δάσος, για πορεία, να βρείτε μια πηγή και να μην έχετε κάποιου είδους δοχείο για να βάλετε, ώστε να καταλάβετε πόσο σημαντικά είναι. Σήμερα χρησιμοποιούμε σε καθημερινή βάση δοχεία, χωρίς να τους δίνουμε ιδιαίτερη σημασία πχ το μπουκάλι νερού, μια κούπα, ένα κουτάκι αναψυκτικού κτλ αλλά και άλλα που χρησιμεύουν για αποθήκευση τροφίμων, όπως κονσέρβες, τάπερ, κατσαρολάκια κα. Για κάποιον που κάνει εξορμήσεις στην Φύση ή κάποιου είδους προετοιμασία, το δοχείο που θα μαγειρεύει, είναι ιδιαιτέρας σημασίας και για αυτό το λόγο, τελευταία προτιμούνται ανοξείδωτα προϊόντα, που θεωρούνται πιο ποιοτικά, ανθεκτικά και υγιεινά για χρήση στο μαγείρεμα.

Το αρνητικό των ανοξείδωτων δοχείων, είναι κυρίως η τιμή τους, που είναι τσιμπημένη (μιλάμε για ποιοτικά προϊόντα και όχι made in China/ROC), καθώς και η μόλυνση που επιφέρει η κατασκευή τους. Τι είναι όμως το ανοξείδωτο υλικό; Δυστυχώς οι περισσότεροι δεν ξέρουν ή έχουν λανθασμένη πληροφόρηση πάνω στο θέμα. Και το ανοξείδωτο σκουριάζει (σε κάποιο βαθμό) και ο μαγνήτης κολλάει πάνω του (ανάλογα την ποιότητα) και έχουν χαμηλή θερμική αγωγιμότητα σε σχέση με τον απλό χάλυβα. Διαβάστε εδώ, ένα πλήρες κείμενο σχετικά με το ανοξείδωτο υλικό. Εμείς θα πρέπει να καταλάβουμε το εξής… αν ένα σκεύος, είδος, είναι ανοξείδωτο, δεν σημαίνει ότι είναι και “καλό” ή ασφαλές. Αν δεν γνωρίζουμε την ποιότητα του ανοξείδωτου υλικού και αν όντως προορίζεται για κατασκευή δοχείων (ή και μαχαιριών) που θα έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, είναι σαν να έχουμε στα χέρια μας, ένα άγνωστο υλικό. Μην ξεγελιέστε από την χαμηλή τιμή, ορισμένων ανοξείδωτων δοχείων. Μπορεί να είναι φτιαγμένα, από υποδεέστερης ποιότητας υλικό και για αυτό και η τιμή του να είναι χαμηλότερη. Ζητήστε από τον κατασκευαστή/έμπορο, να σας δείξει που αναγράφει την ποιότητα του και αν όντως είναι κατάλληλο για τρόφιμα.

Για το αλουμίνιο δεν το συζητώ καθόλου. Προσωπικά το θεωρώ ένα μη κατάλληλο υλικό για μαγείρεμα και φύλαξη τροφίμων. Το αλουμίνιο είναι αποδεδειγμένα υπεύθυνο για προβλήματα στο νευρικό σύστημα του ανθρώπου (πχ Alzheimer) και είναι προτιμότερο να το αποφεύγεται. Μόνο κατ’ ανάγκη. Στα κουτάκια αναψυκτικών, που είναι κατασκευασμένα εξολοκλήρου από αλουμίνιο, βάζουν μια επικάλυψη, με μια ουσία η οποία προστατεύει το υλικό, από διάβρωση όταν έρχεται σε επαφή με το αναψυκτικό. Εκεί να καταλάβετε… Η δε ουσία, μέχρι και πριν μερικά χρόνια (2013), ήταν η γνωστή BPA, που πλέον αποσύρεται από παντού. Αν δεν είναι απόλυτη ανάγκη, μην χρησιμοποιείτε τέτοια δοχεία, ούτε για να πιείτε νερό. Για να καταλάβουμε αν ένα δοχείο είναι από αλουμίνιο, καταρχάς δεν κολλάει με τίποτα ο μαγνήτης, ούτε στο ελάχιστο και κατά δεύτερο, από το βάρος του, το οποίο είναι ελαφρύ σε σχέση με το μέγεθος του δοχείου. Επίσης, θα είναι αρκετά εύκαμπτο και λεπτό, καθώς το αλουμίνιο σαν μαλακό υλικό, μπορούμε να του δώσουμε διάφορα και δύσκολα σχήματα… και για αυτό προτιμάται σε πολλά είδη.

Και πάμε σε μια μεγάλη κατηγορία, που είναι αυτή των κυτίων/δοχείων που κατασκευάζονται από κράματα σιδήρου, τα γνωστά “τσίγκινα” δοχεία. Ο τσίγκος, κανονικά είναι ο Ψευδάργυρος και επειδή χρησιμοποιείτε είτε σαν επικάλυψη, στα δοχεία αυτά, είτε σαν πρόσμιξη, έχει μείνει η ονομασία “τσίγκινα δοχεία”. Τα δοχεία αυτά, χρησιμοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια και θεωρούνται αρκετά ασφαλή. Όμως τα τελευταία χρόνια, αντί για επικάλυψη ψευδαργύρου (ή χρωμίου), χρησιμοποιούν και εδώ, σύνθετα, πολυμερή υλικά, όπως το BPA. Το ΒPA, ναι μεν καταργείτε, αλλά οι εταιρίες, δεν αναφέρουν συγκεκριμένα, με τι το έχουν αντικαταστήσει… Και αυτά τα δοχεία, για χρήση στην εξοχή δεν είναι ότι πιο κατάλληλο, αλλά υπό προϋποθέσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν.

Ας πούμε πως δεν έχετε τα χρήματα, να αγοράσετε ένα ανοξείδωτο σετ μαγειρέματος, για το σακίδιο σας ή το camping και θέλετε να χρησιμοποιήσετε τα τσίγκινα δοχεία. Τι θα πρέπει να προσέξουμε:

  • Καταρχάς, δεν έχουν όλα τα συγκεκριμένα δοχεία, επίστρωση με λάκες*. Αν ξύσετε με το μαχαίρι ή τρίψετε το εσωτερικό του δοχείου με γυαλόχαρτο και δείτε να βγάζει κάτι σαν κερί, τότε έχει, διαφορετικά όχι και είναι κατάλληλο για να το χρησιμοποιήσετε. Κουτάκια του καφέ, συνήθως δεν έχουν.
  • Θα πρέπει να κολλάει πάνω στο δοχείο, μαγνήτης. Τα “τσίγκινα” δοχεία, είναι σιδερένια, συνεπώς ο μαγνήτης κολλάει κανονικά.
  • Αν το δοχείο, έχει λάκα, βάλτε το στην φωτιά και κάψτε το καλά για αρκετή ώρα. Έτσι θα φύγουν όλα τα χρώματα που έχει εξωτερικά και θα καεί η λάκα. Το δοχείο τώρα θα είναι μαύρο. Καθαρίστε το καλά και κάντε του μια επάλειψη, με μια μικρή ποσότητα, λάδι φαγητού (το ελαιόλαδο είναι το καλύτερο). Έτσι το προστατεύεται από την σκουριά.
  • Άλλος τρόπος για να δείτε αν το δοχείο έχει λάκα, είναι να το αφήσετε έξω με λίγο νερό, ώστε να δείτε  αν και πότε θα σκουριάσει. Καλύτερα να μην το αφήσετε στον ήλιο, καθώς μπορεί από την ακτινοβολία και την ζέστη, να φύγει η λάκα και να μας μπερδέψει. Λίγες μέρες με νερό και το δοχείο, αν δεν έχει λάκα, θα σκουριάσει σε πολλά σημεία. Αν μάλιστα, χαράξετε ένα σημείο πριν την διαδικασία και δείτε ότι σ’ εκείνο το σημείο, βγήκε αμέσως σκουριά, ενώ στο υπόλοιπο δοχείο όχι, τότε σημαίνει ότι έχει λάκα.
  • Ας πούμε πως θέλετε ένα δοχείο και γρήγορα. Δεν έχετε χρόνο να το κάψετε. Η λάκα, είναι ανθεκτικό υλικό. Να ξέρετε ότι αντέχει σε αρκετά μεγάλη θερμοκρασία, καθώς ορισμένες κονσέρβες, πρέπει να παράγονται σε σχετικά υψηλές θερμοκρασίες (όπως η ντομάτα). Συνεπώς η υψηλή θερμοκρασία δεν κάνει τόσο ζημιά, όσο η φλόγα που θα κάψει την λάκα και θα βγάλει καπνό και σωματίδια. Έτσι, για να μην καεί η λάκα, χρησιμοποιούμε δύο δοχεία, ένα μεγάλο και ένα μικρό και κάνουμε μαγείρεμα/ζέσταμα σε μπεν μαρί, που λένε οι μαγείρισσες. Δηλαδή, γεμίζουμε το εξωτερικό δοχείο με νερό και εκεί τοποθετούμε το μικρότερο, όπου θα βάλουμε το φαγητό/ρόφημα. Έτσι θα καεί η εξωτερική λάκα, που δεν έρχεται σε επαφή με το τρόφιμο, ενώ η εσωτερική, το πολύ να φτάσει σε θερμοκρασία 100C που είναι το σημείο βρασμού του νερού. [στην μπεν μαρι, το εσωτερικό δοχείο, δεν πρέπει να ακουμπά στον πάτο του εξωτερικού, καθώς έτσι μεταφέρεται περισσότερη θερμότητα από την φωτιά]

Έτσι μπορείτε να φτιάξετε ένα σετ μαγειρέματος για τις εξορμήσεις σας στην Φύση, οικονομικά και ανακυκλώνοντας υλικά. Αφήστε δε, που σε μια περίπτωση ανάγκης, όλο και κάπου θα βρείτε κάποιο τέτοιο δοχείο πεταμένο. Αν το κάψετε καλά, είναι πιο ασφαλές και από πλαστικά δοχεία και σκεύη που χρησιμοποιείτε καθημερινά. Αν παρόλα αυτά φοβάστε ακόμα, δείτε μερικά προϊόντα/σκεύη/συνήθειες, που χρησιμοποιείτε συχνά και είναι πολύ πιο επικίνδυνες:

  • Δοχεία εμφιαλωμένου νερού, ειδικά αν φυλάγονται σε ακατάλληλες συνθήκες. Προτιμήστε το νερό βρύσης.
  • Φτηνά πλαστικά σκεύη, που είναι φτιαγμένα από ακατάλληλα υλικά και δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του ΕΦΕΤ. Δυστυχώς, σαν καταναλωτές, είναι δυνατόν να τα χρησιμοποιούμε και να μην το ξέρουμε καν. Αποφύγετε αγορές από “κινεζομάγαζα”.
  • Μην πλένετε τα σκεύη σας με χλωρίνη!!! Ειδικά τα πλαστικά!!! Δεν ξέρω ποιος το σκέφτηκε, αλλά είναι σαν να κάνετε συμβόλαιο με τον καρκίνο. προτιμήστε να τα ξεπλένετε με ξύδι, αν σας πειράζουν οι μυρωδιές.
  • Αν πίνετε συνεχώς από το ίδιο πλαστικό μπουκάλι, από το στόμιο. Μέσα σε μερικές ώρες, το στόμιο είναι “χώρος αναψυχής” για πολλά μικρόβια.
  • Αν χρησιμοποιείτε αλουμινένια σκεύη ακόμα και αλουμινόχαρτο, τα οποία μάλιστα εκθέτετε σε υψηλές θερμοκρασίες και κυρίως φλόγα πχ ξυλόφούρνο ή ψήσιμο πάνω σε αλουμινόχαρτο.
  • Αν χρησιμοποιείτε γαλβανιζέ υλικά για ψήσιμο, πχ ψησταριές, σούβλες. Το γαλβάνισμα είναι ακατάλληλο για επαφή με τρόφιμα. Οι ψησταριές κανονικά πρέπει να είναι επικασσιτερωμένες και όχι γαλβανιζέ ή στην καλύτερη των περιπτώσεων ανοξείδωτες.
  • Μην αγοράζετε θήκες, βάσεις για τοποθέτηση τροφίμων που είναι επινικελωμένες. Πολλοί μάλιστα της περνούν για ανοξείδωτες. Αν δείτε ότι βγάζει φλύδες/κομματάκια από την επιφάνεια του, είναι επινικελωμένο…Να του βγάλετε την επίστρωση δεν το βλέπω… οπότε πετάξτε το ή έστω μην ακουμπάτε τρόφιμα.

Συνεπώς το να χρησιμοποιήσετε ένα τσίγκινο δοχείο για λίγες μέρες ή συνήθως μια φορά, για να ζεστάνετε ένα ρόφημα ή να φτιάξετε ένα φαγητό, δεν είναι τίποτα, μπροστά σε αυτά που κάνουμε καθημερινά. Εξάλλου σκεφτείτε το εξής απλό. Όσο πιο πολύ πλαστικά και “ανοξείδωτα” χρησιμοποιούμε, τόσο πιο μεγάλα ποσοστά καρκίνου και νευροπαθειών έχουμε. Γιατί να αυξάνονται τα κρούσματα καρκίνου, από τα τσίγκινα δοχεία δεν νομίζω, αφού λίγοι τα χρησιμοποιούν και χρησιμοποιούνται εδώ και πολύ καιρό χωρίς να έχουν δώσει σημάδια ότι ευθύνονται για κάτι.

 

*λάκα: Βλέπε το παρακάτω αρχείο.

Πηγές:

Advertisements