Αν καταφέρετε να βρείτε, “άχρηστα” μέταλλα και αρκετό καλώδιο, μπορείτε να φτιάξετε τις δικές σας μπαταρίες, μόνο με αυτά τα υλικά και ορισμένα δοχεία (πλαστικά μπουκάλια, κουτάκια αναψυκτικού, καπάκια κτλ). Για να φτιάξουμε την μπαταρία μας, χρειαζόμαστε, χαλκό (από το καλώδιο), ένα δοχείο που θα τοποθετήσουμε τα υλικά και ένα από τα παρακάτω μέταλλα, σίδερο, αλουμίνιο, γαλβανιζέ σύρμα/σίδερο.

Τοποθετούμε τον χαλκό και ένα άλλο μέταλλο (από αυτά που αναφέραμε), χωρίς το ένα να αγγίζει το άλλο, μέσα στο δοχείο και προσθέτουμε ένα από τα παρακάτω υλικά:

  • Χώμα (ελαφρώς νωπό) – earth battery
  • Νερό με χλωρίνη (ελάχιστη) – chlorine battery
  • Νερό με αλάτι – salt battery
  • Ξύδι – vinegar battery
  • Νερό με αλάτι και λίγο ξύδι

Χρησιμοποιώντας συνδυασμούς τον παραπάνω υλικών, μπορούμε να φτιάξουμε μπαταρίες/στοιχεία που μας δίνουν από 0.3V μέχρι και 1.2-1.5V. Αν και η τάση, είναι σχετικά ικανοποιητική, τα Αμπερ, είναι πολύ χαμηλά, οπότε αν σκέφτεστε να φορτίσετε το κινητό σας, από μια τέτοια μπαταρία, ξεχάστε το. Μπορούμε να συνδέσουμε παράλληλα, πολλά στοιχεία, ώστε να αυξήσουμε την τάση και σε σειρά για να αυξήσουμε την ένταση του ρεύματος. Δειγματοληπτικά να σας πω, ότι με 6 στοιχεία, φτιαγμένα από αλουμίνιο, χαλκό και νερό με χλωρίνη, ίσα που καταφέρνουν να ανάψουν ένα super bright blue LED, το οποίο θεωρείτε από τα πιο ενεργοβόρα LEDs. LEDs, άλλου χρώματος ή που δεν είναι super bright, χρειάζονται λιγότερο ρεύμα και μικρότερη τάση, οπότε ανάλογα με τι διαθέτετε μπορείτε να πειραματιστείτε. Χρησιμοποιώντας πολλά στοιχεία, κατάλληλα συνδεδεμένα, μπορούμε να δουλέψουμε κάποιο μικρό ραδιοφωνάκι, σαν αυτά που δέχονται μια μπαταρία ΑΑ/ΑΑΑ των 1.5V.

Πως λειτουργεί

Οι “μπαταρίες” αυτού του τύπου λειτουργούν χάρη σε ένα φυσικό φαινόμενο, κατά το οποίο όταν δύο μέταλλα έρθουν σε επαφή με ένα υγρό πορώδες μέσο (χώμα, βρεγμένο χαρτόνι), φεύγουν ηλεκτρόνια από το ένα μέταλλο, προς το άλλο και έτσι παράγεται ηλεκτρικό ρεύμα. Το ίδιο ισχύει και στις “μπαταρίες” με το νερό. Η ίδια αρχή, απλά με άλλο τρόπο. Ο θετικός πόλος είναι πάντα ο χαλκός, ενώ το άλλο μέταλλο (αλουμίνιο, σίδερο) είναι ο αρνητικός. Τα δύο μέταλλα δεν θα πρέπει να ακουμπά το ένα, με το άλλο, διαφορετικά δεν θα δημιουργείτε ρεύμα και η ένδειξη στο βολτόμετρο, θα είναι μηδέν.

Ποια είναι καλύτερη…

Όλοι οι τύποι αυτών των μπαταριών, είναι περίπου ίδιοι από θέμα, έντασης ρεύματος και βολτάζ. Είτε χρησιμοποιήσετε χώμα, είτε νερό με αλάτι, οι διαφορές θα είναι μικρές. Μεγαλύτερη σημασία έχει, τι μέταλλο θα χρησιμοποιήσετε, καθώς εκεί υπάρχουν σχετικά μεγάλες διαφορές. Το χειρότερο όλων, είναι το απλό σίδερο, μετά έρχεται το αλουμίνιο και καλύτερο μακράν, είναι ένα γαλβανισμένο υλικό. (Με το γαλβάνισμα, παίζει ένα λίγο διαφορετικό φυσικό φαινόμενο και παράγεται μεγαλύτερο ρεύμα, αλλά μην το μπλέξουμε το πράγμα). Συνεπώς προτιμήστε να φτιάξετε τις μπαταρίες σας, είτε με αλουμίνιο (πχ από κουτιά αναψυκτικού), είτε με γαλβανισμένα υλικά (πχ βίδες, σύρμα). Βασικά ότι σας είναι εύκαιρο, για να μην μπαίνετε σε έξοδα.

Αξίζει;

Από οικονομική άποψη, ΟΧΙ! σε καμία περίπτωση. Πιο πολλά λεφτά θα χαλάσετε αν αγοράσετε τα υλικά και θα παράγεται λιγότερο ρεύμα, αντί αν αγοράζατε απλές μπαταρίες ΑΑ/ΑΑΑ. Τότε γιατί να μπει κανείς στον κόπο; Βασικά σαν πειραματισμό, μιας και να παράγεις ρεύμα σχεδόν από το τίποτα, είναι κάπως… και μετά για να αναγνωρίσουμε όλοι μας, το πόσο πολλοίς κόπος χρειάζεται για να παράξουμε την ενέργεια που καταναλώνουμε, όλοι μας καθημερινά, χωρίς να το συνειδητοποιούμε. Την επόμενη φορά, που το παιδί σας θα παραπονεθεί για μια διακοπή ρεύματος, βάλτε το να φτιάξει μια τέτοια μπαταρία, έστω να ανάψει ένα LED, για να καταλάβει τι “εστί βερίκοκο”. Οπότε οδηγούμαστε στο συμπέρασμα, ότι είναι πιο σημαντικό να μειώσουμε τις ανάγκες μας σε ρεύμα, παρά να ψάχνουμε να βρούμε τρόπους και να ξοδεύουμε ένα σωρό χρήματα, για να παράξουμε όλο και περισσότερο.

Σας άφησα τελευταίο το καλύτερο… Αυτές οι μπαταρίες, επειδή χρησιμοποιούν υλικά που εσείς διαλέγετε και άρα ποιοτικά και ποσοτικά, είναι καλύτερα από αυτά που βάζουν οι εταιρίες στις μπαταρίες τους, δεν διαβρώνονται εύκολα. Οι μπαταρίες αυτές θα παράγουν, το έστω λίγο ρεύμα που δίνουν, μέχρι να διαβρωθούν πλήρως τα υλικά/μέταλλα. Άρα, μπορούν να κρατήσουν για μέρες, εβδομάδες, μήνες, ακόμα και χρόνια. Ενδιάμεσα, το μόνο που θα χρειαστεί, είναι να καθαρίζετε την “σκουριά”/διάβρωση, από την επιφάνεια των μετάλλων, που εμποδίζει την παραγωγή ρεύματος και μετά μπορεί να χρησιμοποιηθούν και πάλι. Αν έχετε φτιάξει μια earth battery (με χώμα δηλαδή), θα πρέπει ανά τακτικά διαστήματα, να διατηρείτε το χώμα νωπό, καθώς όταν στεγνώνει, σταματά να παράγεται ρεύμα. Έτσι, μπορείτε να φτιάξετε μερικές απλές μπαταρίες που θα ανάβουν πχ LEDs για φωτισμό, σε μια διακοπή ρεύματος, με πολύ πιο ασφαλή τρόπο, από το να ανάβατε κεριά. Μην περιμένετε να έχετε φως, σαν ένα φακό με 30W απόδοση, αλλά θα έχετε αρκετό για να βλέπετε που πατάτε. Μια συστοιχία 6 στοιχείων που έχω φτιάξει, ανάβει εδώ και δύο εβδομάδες ένα LED, ασταμάτητα για όλο το 24ωρο. 🙂

Αν γνωρίζετε από ηλεκτρονικά, μπορείτε να φτιάξετε κάποιο κύκλωμα Joule Thief, όπως λέγονται και να αποθηκεύεται την ενέργεια που παράγεται πχ ένα 24ωρο, σε ένα πυκνωτή, ώστε να λειτουργήσετε πχ ένα ραδιοφωνάκι, για λίγες ώρες. Καθόλου άσχημα, ειδικά αν σκεφτούμε, ότι τέτοιες μπαταρίες μπορούν να φτιαχτούν από το τίποτα σχεδόν, καθώς υλικά έχουμε ήδη μέσα στο σπίτι μας.

Ιστορικά στοιχεία

Ίσως να έχετε ακούσει για την μπαταρία της Βαγδάτης, η οποία είναι ακριβώς μια τέτοια μπαταρία που συζητάμε, φτιαγμένη από δύο διαφορετικά μέταλλα και αν δεν κάνω λάθος, ξύδι. Μάλιστα σε συνομοσιολογικά sites, την φέρνουν σαν παράδειγμα για να “αποδείξουν” ότι οι Αρχαίοι πολιτισμοί είχαν ρεύμα. Από ότι λένε αρχαιολόγοι, η μπαταρία της Βαγδάτης, πιθανόν να χρησιμοποιόταν για την επιμετάλλωση ορισμένων μετάλλων, όπως πχ νομισμάτων.

Μια άλλη χρήση της earth/ground battery, ήταν στο να παρέχει ρεύμα στο κύκλωμα του τηλεγράφου, σε μεγάλες αποστάσεις (http://en.wikipedia.org/wiki/Earth_battery). Μάλιστα παρατήρησαν ότι αν οι στύλοι και συνεπώς οι μπαταρίες, τοποθετούνταν σε μια κατεύθυνση Βορρά-Νότου, δημιουργόταν ένα φαινόμενο, που αύξανε την απόδοση τους, καθώς και την διάρκεια ζωής τους ( telluric currents ).

Παραδείγματα

Advertisements