Ένας από τους χειρότερους “εχθρούς”, σε κατάσταση επιβίωσης, είναι η απώλεια θερμότητας του σώματος μας, που οδηγεί σε υποθερμία και σε τελικό στάδιο ακόμα και στον θάνατο. Φυσικά ισχύει και το αντίστροφο, δηλαδή αν το σώμα μας εκτεθεί σε υψηλές θερμοκρασίες μπορούμε να πάθουμε θερμοπληξία. Πως όμως γίνεται αυτό το πάρε-δώσε θερμότητας και οδηγεί σε τόσο επικίνδυνες καταστάσεις;

Βασικά υπάρχουν τρεις τρόποι με τους οποίους μεταδίδεται η θερμότητα. Με την επαφή (αγωγιμότητα), μέσω ακτινοβολίας και μέσο ρευμάτων ρευστών ουσιών όπως ο αέρας και το νερό (μεταγωγή).

Επαφή

Όταν ένα κρύο σώμα, έρχεται σε επαφή με ένα πιο ζεστό, αμέσως, θερμότητα από το πιο ζεστό μεταφέρεται στο πιο κρύο, μέχρι η θερμοκρασία και των δύο σωμάτων να γίνει ίδια. Το πιο απλό παράδειγμα, είναι όταν καθόμαστε στο έδαφος ή σε μια πέτρα και αμέσως ο πισινός μας, παγώνει 😉

Ακτινοβολία

Αν βάλετε σε μια σόμπα το χέρι σας κοντά, χωρίς να την ακουμπήσετε, νιώθετε το χέρι σας να ζεσταίνετε, γιατί η σόμπα ακτινοβολεί την θερμότητα. Το ίδιο και όταν καθόμαστε στον Ήλιο και κάνουμε ηλιοθεραπεία, νιώθουμε να “καιγόμαστε”, καθώς ενέργεια από τον Ήλιο μεταφέρεται μέσω της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Είναι ένα φυσικό φαινόμενο, το οποίο δεν χρειάζεται να αναλύσουμε και πολύ. Αρκεί να ξέρουμε, ότι σχεδόν όλα τα σώματα ακτινοβολούν θερμική ενέργεια. Για παράδειγμα, ακόμα και το κεφάλι μας, ακτινοβολεί μεγάλες ποσότητες ενέργειας καθημερινά και μάλιστα από εκεί χάνετε το μεγαλύτερο ποσοστό θερμότητας του σώματος μας, σε σχέση με το υπόλοιπο, καθώς αυτό είναι ακάλυπτο, σχεδόν συνέχεια.

Μεταγωγή

Πότε κρυώνετε περισσότερο, όταν έχει απλά κρύο ή όταν ταυτόχρονα φυσάει κιόλας; Μα φυσικά όταν φυσάει, ταυτόχρονα. Ο αέρας που φυσάει, δεν προλαβαίνει να ζεσταθεί από την γρήγορη επαφή που έχει με το σώμα μας και επειδή συνέχεια έρχεται κρύος αέρας, μας “κλέβει” όλο και περισσότερα ποσά θερμότητας. Το ίδιο θα έχετε παρατηρήσει όταν κάνετε μπάνιο στην θάλασσα και εκεί που έχετε συνηθίσει την θερμοκρασία της, ξαφνικά “ακουμπάτε” σε ένα θαλάσσιο ρεύμα και αμέσως νιώθεται κρύο.

Και τι μας ωφελούν όλα αυτά θα πείτε; Γνωρίζοντας τους τρόπους με τους οποίους μεταδίδεται η θερμότητα, μπορούμε να πάρουμε ανάλογα μέτρα προστασίας, τα οποία λίγο πολύ τα γνωρίζουμε, λόγω εμπειρίας.

Καταρχάς, για να προφυλαχτούμε από το κρύο, σκεπάζουμε/καλύπτουμε το σώμα μας με ότι διαθέτουμε. Μπορεί να είναι ρούχα, κουβέρτα, καπέλο κτλ. Έχοντας το σώμα μας καλυμμένο, δεν χάνουμε θερμότητα λόγω ακτινοβολίας, αφού όπως είπαμε το σώμα μας, ακτινοβολεί και αυτό θερμότητα προς το περιβάλλον, ούτε λόγω επαφής με άλλα αντικείμενα/σώματα πιο κρύα, αλλά ούτε και από τον αέρα όταν φυσάει. Όσο πιο καλά ντυθούμε και όσο πιο μονωτικά είναι τα ρούχα μας, τόσο καλύτερη προστασία θα έχουμε. Και επειδή μόνο τα ρούχα δεν αρκούν, η χρήση ενός αντιανεμικού μπουφάν ή ενός αδιάβροχου προσφέρουν καλύτερη προστασία από τον κρύο αέρα. Επίσης “θωρακίζουμε” καλύτερα σημεία του σώματος μας, τα οποία συνήθως είναι ακάλυπτα όπως το κεφάλι και τα χέρια, με καλής ποιότητας σκουφί/καπέλο και γάντια.

Όταν είμαστε στην εξοχή, ένα λάθος που κάνουμε, είναι να καθόμαστε στο κρύο χώμα ή σε μια παγωμένη πέτρα. Ακόμα και μέσα από τα ρούχα μας, θερμότητα λόγω της επαφής, φεύγει από το σώμα μας. Ειδικά όταν θα πέσουμε να κοιμηθούμε στο έδαφος, ακόμα και μέσα σε μια σκηνή, θα πρέπει να έχουμε μονώσει καλά το χώρο ανάμεσα στον υπνόσακο μας και το έδαφος, καθώς μπορούμε να πάθουμε ακόμα και υποθερμία στον ύπνο μας, μόνο και μόνο από την θερμότητα που χάνουμε με την επαφή στο έδαφος. Αν είμαστε σε ένα περιβάλλον που είναι βρεγμένο ή καλυμένο με χιόνι ή έστω είναι πολύ παγωμένο και θέλουμε να κάτσουμε λίγο να ξαποστάσουμε, δεν θα κάτσουμε έτσι απλά, αλλά είτε θα βάλουμε κάποιο μονωτικό υλικό ενδιάμεσα ή θα “κάτσουμε” στα πόδια μας… περίπου όπως όταν πηγαίνουμε να κάνουμε την ανάγκη μας, σε μια “τούρκική” τουαλέτα. Bunny style…καταλάβατε 😉

Ακόμα και διαλέγοντας το χρώμα των ρούχων μας σωστά, μπορούμε να προστατευθούμε ή να ωφεληθούμε από την ακτινοβολία του ‘Ηλιου. Σίγουρα θα έχετε παρατηρήσει τους Άραβες, που φοράνε συνήθως ανοιχτόχρωμες κελεμπίες. Με την κελεμπία, εκτός του ότι καλύπτουν το σώμα τους για προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία, με το ανοιχτόχρωμο χρώμα την μειώνουν, καθώς ως γνωστών τα ανοιχτά χρώματα αντανακλούν περισσότερη ακτινοβολία πίσω στο περιβάλλον. Το αντίθετο συμβαίνει με σκουρόχρωμα ρούχα, οπότε πχ το χειμώνα συνήθως φοράμε σκούρα ρούχα (καφέ, μαύρα κτλ).

Μπορεί να αναφερθήκαμε μόνο σε θέματα που αφορούν την απώλεια θερμότητας και ειδικά για το σώμα μας, αλλά τα ίδια πράγματα ισχύουν σε όλες τις περιπτώσεις πχ στην μόνωση του σπιτιού μας. Γνωρίζοντας τους “εχθρούς” μας, μπορούμε να προστατευθούμε καλύτερα 😉

Advertisements