Αρκετά παλιά, 17-18ο αιώνα, ο άνθρωπος επινόησε έναν εύκολο τρόπο για να μπορεί να ανάβει φωτιά, σε οποιαδήποτε συνθήκες. Τότε δεν υπήρχαν αναπτήρες, ούτε καν σπίρτα, με την μορφή που υπάρχουν σήμερα. Έτσι, για να μπορούν να ανάψουν μια φωτιά/φλόγα χρησιμοποιούσαν ένα κομμάτι ατσάλι και μια τσακμακόπετρα. Το χτύπημα του ατσαλιού πάνω στην πέτρα, προκαλούσε σπινθήρες, που με την σειρά τους “άναβαν” ένα πολύ εύφλεκτο υλικό όπως το charcloth. Μάλιστα είχαν μέσα σε ένα πουγγί αυτά τα τρία βασικά υλικά (ατσάλι, τσακμακόπετρα, προσάναμα) το οποίο κουβαλούσαν πάντα μαζί τους.

Ας δούμε πως μπορούμε να κάνουμε και εμείς το ίδιο, ούτως ώστε να μην χρειαστεί να αγοράσετε κάποια σύγχρονη τσακμακόπετρα, όπως στην φωτογραφία παρακάτω.

Ατσάλι

Ο πιο απλός τρόπος, είναι να βρείτε μια παλιά λίμα, να την λειάνετε λίγο και αν θέλετε να τις δώστε ότι σχήμα θέλετε. Ατσάλι σήμερα, βρίσκει εύκολα κανείς, αλλά η χρήση της λίμας, είναι μια καλή λύση, αφού φθείρονται εύκολα και μετά είναι για πέταμα.

Προσάναμα

Σχετικά με υλικά για προσάναμα, έχουμε ξαναμιλήσει στο παρελθόν. Κάντε μια έρευνα στο blog και θα βρείτε σχετικά posts. Ο πιο γνωστός πάντως τρόπος είναι το charcloth, το οποίο δεν είναι τίποτα άλλο παρά καρβουνιασμένο βαμβακερό ύφασμα.

Τσακμακόπετρα

Άφησα τα δύσκολα, για το τέλος 😉 Η τσακμακόπετρα είναι μια “ειδική” πέτρα, που θα πρέπει να πληρεί κάποιες προϋποθέσεις. Καταρχάς να ξεκαθαρίσω ότι ο όρος τσακμακόπετρα, αναφέρετε σε συγκεκριμένο είδος πετρώματος, αλλά επειδή και άλλα είδη πετρωμάτων πληρούν τις ίδιες προϋποθέσεις, μπορούμε να πούμε ότι ο όρος αυτός αναφέρεται σε όλα αυτά τα πετρώματα.

Καταρχάς η πέτρα αυτή θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα σκληρή. Τι εννοούμε όμως, όταν λέμε σκληρή; Παραθέτω την εξήγηση από την Βικιπαίδεια…

H σκληρότητα είναι η αντίσταση που εμφανίζουν τα ορυκτά σε εγχάραξη. Τα ορυκτά είναι τόσο σκληρότερα όσο τα άτομά τους είναι μικρότερα και πυκνότερα. Για τη μέτρηση της ιδιότητας αυτής χρησιμοποιείται η δεκάβαθμη σκληρομετρική κλίμακα Μος (Mohs). Κατά τη κλίμακα αυτή, ο τάλκης φέρεται ως το μαλακότερο ορυκτό (σκληρότητα 1), ενώ το διαμάντι ως το σκληρότερο (σκληρότητα 10). Αναλυτικότερα η κλίμακα αυτή, που επινοήθηκε από τον Μος (γι’ αυτό και φέρει το όνομά του), αποτελείται από τα εξής δέκα ορυκτά, κατά σειρά από το μαλακότερο προς το σκληρότερο:

Καθένα από αυτά τα ορυκτά χαράσσει τα προηγούμενά του. Έτσι ο τάλκης δε χαράσσει κανένα και χαράσσεται από όλα, ενώ ο αδάμας χαράζει όλα και δε χαράσσεται από κανένα.

Εμείς χρειαζόμαστε μια πέτρα που να έχει σκληρότητα από 6 και πάνω. Και επειδή οι πέτρες με σκληρότητα 10,9 και 8 θεωρούνται πολύτιμοι και ημιπολύτιμοι λίθοι, θα αρκεστούμε σε πέτρες με σκληρότητα 6 και 7.

Για να καταλάβουμε ποια πέτρα είναι κατάλληλη θα πρέπει να την βρούμε στην Φύση, με βάση κάποια χαρακτηριστικά, όπως χρώμα και υφή και τελικά να την δοκιμάσουμε πρακτικά αν όντως παράγει σπίθες. Η τσακμακόπετρα έχει χρώματα όπως σκούρο γκρί, μπλέ, λευκό, μαύρο ή βαθύ καφετί και υαλώδες όψη. Στο βίντεο παρακάτω φαίνεται τι ακριβώς σημαίνει αυτό.

Για να δοκιμάσουμε την σκληρότητα της, ένας πρακτικός τρόπος είναι να χαράξουμε ένα κομμάτι γυαλί. Θα πρέπει το χάραγμα να είναι βαθύ, όχι σαν απλή γρατσουνιά. Για να την βρούμε, συνήθως ψάχνουμε κοντά σε περιοχές με ρυάκια ή ποταμούς. Η εύρεση της δεν είναι εύκολη διαδικασία και θα πρέπει να έχετε μαζί σας ένα κομμάτι ατσάλι για να την δοκιμάζετε, καθώς υπάρχουν πέτρες που μοιάζουν με την τσακμακόπετρα, αλλά δεν είναι.

Αφού βρούμε όλα τα απαραίτητα υλικά, έχουμε ένα κιτ για άναμμα φωτιάς που θα διαρκέσει για πολύ καιρό.

Advertisements